ه گزارش مهر، مجموعه باستاني تخت سليمان در نزديکي شهر تکاب با وجود اينکه در برگيرنده نشانه‌ها و بقاياي استقرار انسان از هزاره اول قبل از ميلاد تا قرن 11 هجري است، به دلايل مختلف از جمله محروميت منطقه، نبود راههاي مناسب، عدم وجود هتلها و مراکز ارائه خدمات گردشگري در مقايسه با ساير بناهاي تاريخي کشور از جمله تخت جمشيد در استان فارس مورد استقبال گردشگران داخلي و خارجي قرار نگرفته و در صورت ادامه بي توجهي مسئولان کشوري و استاني به اين امر فرصتهاي بهره برداريهاي مادي و معنوي از اين اثر تاريخي از دست مي‌رود. 18 فروردين 89 در جريان سومين دور سفر هيات دولت به آذربايجان غربي با حضور حميد بقايي رئيس وقت سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي در جلسه شوراي اداري تکاب خبر خوبي مبني بر اينکه”تخت سليمان در آينده نزديک به منطقه نمونه بين‌المللي گردشگري تبديل مي‌شود” در خروجي خبرگزاريها و مطبوعات قرار گرفت. امروز، ايجاد کمپ گردشگري در اطراف اين مجموعه تاريخي در دستور کار قرار گرفته اما اين امر با توجه به نبود راه مناسب، هتل و مراکز رفاهي و تفريحي مناسب طرحي عملا شکست خورده به نظر مي‌رسد. مجموعه تاريخي تخت سليمان تکاب يکي از فاخرترين بناهاي به يادگار مانده از تمدن ايران باستان و ايران دوره ايلخاني بوده که با وجود اين ارزشها، در عمل تلاشي براي شناساندن و جذت توريست به اين مجموعه انجام نشده، بطوريکه سايت رسمي مجموعه جهاني تخت سلمان از زمان راه اندازي بروز رساني نشده و اطلاعات موجود در اين سايت بسيار کمتر از اطلاعات ساير سايتهاي رسمي و غير رسمي است. نبود راه دسترسي مناسب به نظر يکي از دلايل اصلي عدم استقبال گردشگران براي بازديد از اين مجموعه جهاني عنوان مي‌شود، چرا که براي ديدن اين مجموعه بايد راه بسيار خطرناک و غير استاندارد”مائين بلاغ” که شاهين دژ را به تکاب وصل مي‌کند را طي کرد.
تخت سليمان يا ديار فراموش شده!
به گفته معاون ميراث فرهنگي اداراه کل ميراث فرهنگي و گردشگري آذربايجان غربي، تا کنون يک هزار و 450 اثر تاريخي و فرهنگي استان به ثبت ملي رسيده، اما نکته اي که در اين ميان به فراموشي سپرده شده، بي توجهي مسئولان به آثار به ثبت رسيده است، تلاشي را که براي به ثبت رساندن اين آثار از خود نشان مي‌دهند، به هيچ وجه در رسيدگي و توسعه و حفظ اين آثار مشاهده نشده بطوريکه مجموعه تاريخي تخت سليمان مشتي است نمونه خروار! تکاب با آن ظرفيت بالقوه خود در جذب گردشگر با جاذبه‌هايي چون فرش افشار زرين، زندان برنجه، کوه چهل چشمه، غار جديد الکشف در 35 کيلومتري تکاب، قلعه ساري قورخان، بقعه ايوب انصاري، آبگرم و آبشار قينرجه، مسجد جامع تکاب، قلعه بلقيس و ده‌ها اثر تاريخي و فرهنگي ديگر هنوز که هنوز است نتوانسته سهم بالقوه خود را در حوزه گردشگري به پتانسيل بالفعل تبديل کند.
زيرساخت‌هاي گردشگري
جهت سرمايه گذاري کافي نيست
با وجود همه اين مزايا و زيباييهاي منحصر به فرد تاريخي و طبيعي اين اثر جهاني سرپرست معاونت سرمايه گذاري و طرح‌هاي اداره کل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آذربايجان غربي در گفت وگو با مهر، گفت: در مجموعه جهاني تخت سليمان زيرساخت‌هاي لازم براي گردشگري و ايجاد انگيزه براي سرمايه گذاري کافي نيست. داود فرازي افزود: با توجه به اينکه اين مجموعه ثبت جهاني شده است، داراي قابليت‌هاي ويژه اي جهت سرمايه گذاري در راستاي جذب گردشگران داخلي و خارجي است. در سال 89 يک کمپينگ در محدوده اين مجموعه به بهره برداري رسيده و چند متقاضي سرمايه گذاري نيز طرح‌هاي خود را ارائه نموده اند که در دست بررسي است. وي با اعلام اينکه گردشگران خارجي زيادي بصورت گروهي و انفرادي از اين مجموعه بازديد کردند، ادامه داد: با توجه به ضوابط حاکم بر آثار ثبت جهاني اين مجموعه به لحاظ حريم منظري داراي محدوديت‌هايي است و هر طرحي در اين منطقه بايد با حساسيت خاصي بررسي و به تصويب برسد. فرازي با اشاره به اينکه راه مناسب دسترسي، يکي از اساسي ترين زيرساخت‌هاي مورد توجه در بحث گردشگري است، اضافه کرد: براي تامين راه مناسب براي اين مجموعه جهاني، جاده شاهين دژ- تکاب در حال تعريض و ساماندهي است که اداره راه بايد نگاه ويژه اي به اين موضوع داشته باشد. وي در پايان با اعلام اينکه در نزديکي اين مجموعه جهاني يک هتل 5 ستاره در حال ساخت است، يادآور شد: ساخت اين هتل تا امروز به دليل نبود و عدم تخصيص تسهيلات بانکي نيمه کاره مانده که اميدواريم با حل مشکلات مالي سرمايه گذاري اين هتل به بهره برداري رسيده و بخشي از توقعات گردشگران مرتفع شود. ميراث جهاني تخت سليمان در نزديکي شهر تکاب در برگيرنده نشانه‌ها و بقاياي استقرار انسان از هزاره اول قبل از ميلاد تا قرن 11 هجري بوده و بازديد از آن پنج دوره تاريخ تمدن بشر را به علاقمندان معرفي مي‌کند. جاذبه‌هاي طبيعي اين دره سرسبز در نوع خود در دنيا بي نظير هستند، در سه کيلومتري غرب تخت سليمان، کوه مخروطي ميان تهي وجود دارد که هزاران سال پيش، بر اثر وقوع آتش فشان به وجود آمده، اهالي محل اين کوه زيبا را زندان سليمان يا زندان ديو مي‌شناسند و معتقدند که حضرت سليمان ديوهايي را که از فرمانش سرپيچي مي‌کردند در اين کوه زنداني مي‌کرده است. در فاصله 20 کيلومتري تخت سليمان نيز يک درياچه سحرآميز ديگر قرار گرفته که يک جزيره بر روي آن شناور است، قطر درياچه 80 متر و قطر جزيره شناور روي آن 60 متر است که وزش باد، هر روز دو بار اين جزيره را از اين سو به آن سو جابجا مي‌کند. نام اين جزيره شناور «چملي» است. اين مجموعه فرهنگي - تاريخي به مساحت 124 هزار مترمربع که در ادوار مختلف محل سکونت مادها، اشکانيان، ساسانيان و مغولها بوده در استان آذربايجان غربي قرار دارد و به روايتي محل تولد زرتشت پيامبر است، تاريخ اين مجموعه با تاريخ ايرانيان، ايتاليايي ها، يهود، مسيحيان و مغول ارتباط تنگاتنگي دارد. قلعه تاريخي تخت سليمان بازمانده از دوره ساسانيان با بخش‌هاي مختلفي همچون آتشکده آذر گشسب به عنوان يکي از مهمترين آتشکده‌هاي دوره ساساني، آتشکده شاهي و جنگ آوران، ايوان خسرو، معبد آناهيتا، آتشگاه‌هاي کوچک و دروازه‌ها و ديوارهاي مستحکمش از بناهاي مهم تاريخي جهان به شمار مي‌رود.مجموعه باستاني تخت سليمان قبل از اسلام به عنوان بزرگترين مرکز آموزشي، مذهبي، اجتماعي و عبادتگاه ايرانيان به شمار مي‌رفت اما در سال 624 ميلادي و در حمله هراکليوس، امپراطور روميان به ايران تخريب شد، بکارگيري سنگ‌هاي تراشدار و آجرهاي بزرگ در ساخت اين بناي تاريخي و واقع شدن درياچه عجيب و هميشه جوشاني به عمق 112 متر در وسط اين مجموعه جلوه زيبا و خاصي به اين مکان تاريخي بخشيده است.اين مکان تاريخي در زمان ايلخانيان و در دوره حکمراني آقاخان در قرن هفتم هجري به عنوان تفرجگاه تابستاني مورد استفاده قرار گرفت، اين حکمران مغول با احداث بناهاي مختلفي همچون سالن شورا، ايوان شرقي و ساختمان‌هاي 8 و 12 ضلعي يکبار ديگر جان تازه‌ اي به مجموعه تاريخي تخت سليمان تکاب بخشيد.بخش طبيعي مجموعه تخت سليمان متشکل از يک کوه آهکي است که در قله آن، چشمه بسيار بزرگي (با درياچه اي به قطر حدود 100 متر) وجود دارد، کوه بلند زندان سليمان نيز يکي از همين کوه‌هاي رسوبي است که در پنج کيلومتري تخت سليمان هزاران سال پيش شکل گرفته است.اولين گزارش مربوط به انداختن اشياء قيمتي در درياچه تخت سيلمان، به دوران کورش کبير پادشاه هخامنشي باز مي‌گردد. طبق اين گزارش در سال 547 قبل از ميلاد، کورش پس از اينکه بر کروسوس پادشاه ليديه پيروز شد، شاه شکست خورده را به ايران آورد و در مکاني به نام”بارن”، نزديک همدان اقامت داد.... امراي مغول آثار ساساني را تخريب نکردند و ساختمان‌هاي خود را در کنار و يا بر روي اين آثار بنا نمودند. از همين رو در حال حاضر بخشي از آثار دوره ساساني در زير آثار دوره ايلخاني مدفون است. وجود يا عدم وجود چنين آثاري را مي‌توان با حفر گمانه‌هاي آزمايشي معلوم کرد بايد توجه داشت عمق اين گمانه‌ها دسته کم مي‌بايست 12 متر از سطح درياچه باشد.مجموعه آثار باستاني تخت سليمان در 42 کيلومتري شمال شرقي شهرستان تکاب در استان آذربايجان غربي قرار دارد، قدمت اين منطقه از لحاظ سکونتگاه انساني به سه هزار سال پيش باز مي‌گردد که براي ايجاد زيرساختهاي رفاهي و مکاني مناسب براي علاقمندان به آثار تاريخي لازم است همه مسئولان تلاش و توجه ويژه داشته باشند.