وجه تسمیهی بقعه ایوب انصاری تکاب
بقعهی ایّوب انصاری که هم اکنون زیارتگاه اهل محل می باشد، در واقع مدفن یکی از فقهای گمنام است. در هیچ یک از کتابهای تاریخی و تذکرهها، از این شخص دیده نشد، ولی در اسناد و مدارکی که از دورهی صفویه برجا مانده، و مربوط به موقوفات این بقعه است، همه جا نام این شخص را با احترام خاصی نوشتهاند، و چندین بار به اسم (سلطان العارفین)، ایّوب انصاری بر می خوریم که در سال 850 هجری قمری دار فانی را وداع گفت. متن حاشیهی صندوق چوبی مقبره بدین قرار است : سلطان ایّوب انصاری فی سنه خمسین و ثمانمایه = 850 هـ - ق، ولی متأسفانه امروزه اثری از صندوق نفیس مقبره نیست. زیرا که دزدان عتیقه آخرین ضربهی مهلک را بر این بنا وارد آورده، و صندوق تاریخی آن را به یغما برده اند.
از آنجایی که ابو ایّوب کنیت بسیاری از علما و فقهای اسلامی بوده، و بعضی از آنها که ملقّب انصاری بودهاند، نسب خویش را به خالد بن یزید انصاری (ابو ایّوب انصاری) صحابی گرامی رسول اکرم (ص) می رساندهاند.
ابو ایّوب خالد بن زید انصاری حدود بیست سال قبل از بعثت در قبیله بنی نجار در مدینه به دنیا آمد. او در سال 12 بعثت در پیمان دوم عقبه حضور یافت و با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بیعت نمود.
ابو ایوب انصاری از جمله صحابه بزرگ رسول خدا بود که پس از رحلت پیامبر به دفاع از حق امامت امام علی علیه السلام پرداخت، تصویر زیر مربوط به قبر وی در شهر استانبول می باشد.
او پس از ماجرای سقیفه بنی ساعده و موضعگیری حضرت علی علیه السلام در برابر حکم این سقیف، از زمره دوازده تن مبارز سیاسی مدینه بود که در آن فضای رعب و وحشت، به مخالفت با حکومت پرداخت، در مسجد النبی مدینه در مقابل خلیفه سخن گفت و واقعه غدیر خم را یاد آور شد.
او در زمان خلافت عثمان نیز از مخالفان وی بود . پس از شهادت امام علی علیه السلام و در زمان حکومت معاویه، ابوایوب انصاری برای جنگ به قسطنطنیه (استانبول فعلی) رفت و سرانجام در سال 52، در هنگام محاصره قسطنطنیه بیمار شد و در گذشت. بنا به وصیتش او را در پای دیوار شهر قسطنطنیه به خاک سپردند. پس از استیلای ترکان بر قسطنطنیه، در محل دفن ابو ایوب مسجد بزرگی بنا نهاده شد، و اکنون نیز مرقدش در شهر استانبول زیارتگاه است زیارتگاه وی را در ترکیه با این کلمه می شناسند : Eyüp Sultan Camii
آخرین و معروفترین آنها در اوایل اسلام، شاید سلیمان ابن ابی داوود بن بشیر بن زیاد شاذ کونی مقری بصری حافظ باشد،که وفاتش در سال 234 هـ - ق اتفاق افتاد[1]. که احتمالا این فقیه اسلامی (ایوب انصاری ) نسب خویش را به خالد بن یزید انصاری (ابو ایّوب انصاری) ربط می دهند. هم اکنون عدّهای از اخلاف صاحب بقعه در منطقهی افشار سکونت دارند، و بنا به روایاتی که سینه به سینه نقل گردیده است، گویا این روحانی بزرگ به منظور تبلیغ دینی عازم این منطقه شده، و پس از ارشاد و هدایت مردم چشم از جهان فرو بست، و هیچگونه تألیف یا نوشتهی دیگری از این عارف برجای نمانده است،تا به درستی مسیر افکار و نحوهی ارشاد و کیفیت تعالیم نامبرده مشخص گردد.
ظواهر امر نشان می دهد که سلطان ایّوب در عصر خود دارای وجههی خاصی بوده است، و پیروان و معتقدانش به مقام والای روحانی او پی برده و به پاس احترامش، پس از مرگ مقبرهای رفیع در بالای یکی از بلندترین ارتفاعات منطقه ایجاد کردهاند که با وجود گزند حوادث روزگار و طمع غارتگران هنوز آثار آن مبیّن ایمان قوی و ارادت محکم سازندگان آن میباشد.